⁦E.⁩ Disklerden geri yükleme ve disklerin bakımı

Diskin program olmadan okunması

Ne işe yarar

Sigelith Backup elinizde olmadığında, örneğin başka bir bilgisayarda, başka bir işletim sisteminde ya da yıllar sonra. Disk kendi kendine yeterlidir: gereken her şey üzerindedir.

Başlamadan önce

  • Diskin ana klasöründeki README.txt dosyasını açın. Lehçe, İngilizce ve Almanca yazılmıştır ve tam olarak bu disk için komutlar içerir. Bu kılavuz yalnızca onları özetler.
  • Diski (UDF dosya sistemi) Windows, macOS ve Linux okuyabilir.

Adım adım

Dosyaları okuma

  • Şifresiz disk: dosyalar “data” klasöründe, yedektekiyle aynı düzendedir. Onları kopyalamanız yeterlidir.
  • Şifreli disk (“.age” uzantılı dosyalar): disk kartındaki parola ve diskteki “tools/age” klasöründe bulunan age programı gerekir. Önce parolayla disk anahtarının (DISC-KEY.age dosyası) şifresini, ardından anahtarla dosyaların şifresini çözersiniz. Komutlar README’nin 1. maddesindedir. Şifre çözüldükten sonra anahtar dosyasını silin: ona sahip olan, diski parola olmadan okuyabilir.
  • .tar arşivlerini (örneğin LONG-PATHS.tar), Windows 10 ve sonrasına, macOS’a ve Linux’a yerleşik olan tar -xf komutuyla açabilirsiniz.
  • Parçalara bölünmüş dosyaları (.001, .002…) Windows’ta copy /b, macOS ve Linux’ta cat komutuyla birleştirebilirsiniz. README, her dosya için hazır komutlar verir.

Dosyaların sağlam olup olmadığını kontrol etme

Diskin ana klasöründe şunu çalıştırın:

  • Linux: sha256sum -c SHA256SUMS
  • macOS: shasum -a 256 -c SHA256SUMS
  • Windows: README’nin 2. maddesindeki PowerShell komutu.

Linux ve macOS her dosyanın yanına “OK” yazar. Windows yalnızca hatalı dosyaları listeler; bu yüzden hiçbir ileti çıkmaması her şeyin sağlam olduğu anlamına gelir.

Bozuk dosyaların onarılması

  1. Diskin tamamını sürücüde kısa yollu bir klasöre kopyalayın, örneğin C:\P. Okunamayan bir dosyayı kopyalamayın: onu kurtarma verileri yeniden oluşturur.
  2. Onarımı “tools/par2” klasöründeki par2 programıyla, README’nin 3. maddesindeki komutlarla çalıştırın.
  3. Sağlama toplamlarını yeniden kontrol edin.
  4. Onarılan dosyaları yeni bir diske yazın.

par2 programı kendi dosyalarını onarmaz. Onarımdan sonra yalnızca “par2” klasöründeki dosyalar hata gösteriyorsa sizin dosyalarınız sağlamdır.

Sigelith mührü

Mühür ve dosya kanıtları “seal” klasöründedir. Bunları Sigelith Desktop ya da sigelith.org/proof/ sayfası doğrulayabilir. README, mühürle ilgili bölümünde hangi dosyanın ne olduğunu açıklar.

Ne görmelisiniz

Diskten kopyalanmış dosyalarınız; kontrolde ise hata olmaması (Windows) ya da her dosyanın yanında “OK” (Linux, macOS).

Sonraki adımlar

Disk bozulmaya başlıyorsa, hâlâ okunabilirken içeriğini yeni bir diske yazın.

Bir sorun olursa

  • Hasar çok fazla: kurtarma verileri diskin yalnızca bir kısmını, varsayılan olarak verinin %15’ini yeniden oluşturabilir. Okunabilenleri okuyun, kalan dosyaları başka bir yedekten kurtarın.
  • Linux çok uzun adlı bir dosyayı kaydetmiyor: Linux 255 bayttan uzun bir adı kaydedemez (Türkçeye özgü harfler 2 bayt kaplar). Bu tür dosyaları Windows’ta açın.
  • Şifreli diskin parolası yok: bkz. “Yedeğin ya da diskin parolasını hatırlamıyorum”.