Słowniczek pojęć

Pojęcia, które pojawiają się w programie i w tym podręczniku, w kolejności alfabetycznej.

age: otwarty format szyfrowania plików, którego używa zaszyfrowana płyta archiwalna. Program age dla Windows, Linuksa i macOS jest na każdej takiej płycie (zob. „Nagrywanie zaszyfrowanej płyty”).

Archiwum (płyty): wybrane pliki i foldery przygotowane do nagrania na płytę, z własną pieczęcią Sigelith (zob. „Nagrywanie wybranych plików i folderów”).

Audyt treści: sprawdzenie, czy pliki wersji zgadzają się z jej pieczęcią w publicznym dzienniku Sigelith (zob. „Sprawdzanie, czy nikt nie podmienił plików w kopii”).

BeatTime: czas, którym program opisuje wersje kopii, np. @487. Doba ma 1000 beatów liczonych od północy UTC, więc ta sama liczba oznacza ten sam moment na całym świecie.

Dane naprawcze (PAR2): dodatkowe dane na płycie, z których da się odtworzyć jej uszkodzoną część, domyślnie do 15% danych (zob. „Co jest na nagranej płycie i dlaczego zajmuje więcej miejsca”).

Dogrywka zmian z czasu kopii: po zakończeniu kopii program dogrywa do tej samej wersji pliki, które zmieniły się w trakcie kopiowania (zob. „Tworzenie kopii bez kreatora”).

Dowody Sigelith: folder „Sigelith Evidence” w kopii z dokumentami oznakowanymi w Sigelith Desktop i ich plikami .beatproof (zob. „Ochrona dowodów Sigelith Desktop”).

Dowód pliku: plik z końcówką .sigelith-proof, który potwierdza, że jeden plik z kopii istniał już w chwili znakowania wersji, bez ujawniania innych plików (zob. „Tworzenie dowodu czasu dla jednego pliku”).

drand: publiczna sieć, która w ustalonych chwilach ogłasza losowe wartości. Kapsuła czasu korzysta z jej rundy z chwili otwarcia (zob. „Pieczętowanie folderu do wybranej daty”).

Dziennik programu: zapis przebiegu operacji, z dokładnymi przyczynami błędów (zob. „Gdzie szukać szczegółów: dziennik programu”).

Folder kopii: folder wskazany w ramce „Gdzie zapisujemy”. Zawiera wersje, spis treści i pliki programu. Do przywracania i sprawdzania wskazuje się zawsze ten główny folder, a nie folder wersji z datą.

Harmonogram: ustawienie szablonu, kiedy kopia ma ruszać sama. Kopia uruchomiona przez harmonogram to kopia planowa (zob. „Ustawianie kopii automatycznych”).

Hasło do kopii, hasło płyty, hasło kopii poza domem: trzy osobne hasła do trzech rodzajów kopii. Żadnego nie da się odzyskać ani zresetować (zob. „Nie pamiętam hasła do kopii albo płyty”).

Kapsuła czasu: wybrany folder zapieczętowany do wskazanej chwili, przechowywany w kopii (zob. „Pieczętowanie folderu do wybranej daty”).

Karta płyty: wydruk albo plik PDF z hasłem zaszyfrowanej płyty i krótką instrukcją odczytu. Bez niej zaszyfrowanej płyty nie odczytasz (zob. „Nagrywanie zaszyfrowanej płyty”).

Kod odzyskiwania: jedna z trzech części klucza kapsuły czasu, zapisana obok kapsuły (zob. „Pieczętowanie folderu do wybranej daty”).

Kopia lustrzana: układ kopii z jednym folderem utrzymywanym w zgodzie ze źródłem, bez wcześniejszych wersji plików (zob. „Tworzenie kopii bez kreatora”).

Kopia na bieżąco: harmonogram, przy którym zmiany trafiają do kopii kilka minut po zapisie pliku (zob. „Włączanie kopii na bieżąco”).

Kopia poza domem: druga, zaszyfrowana kopia w usłudze przechowywania w internecie zgodnej z S3 (zob. „Ustawianie kopii poza domem”).

Kotwica w Bitcoinie: zapis korzenia tygodnia w łańcuchu Bitcoina, ostatni krok pełnej pieczęci (zob. „Pieczęć albo znacznik czasu czeka”).

Kubełek (bucket): miejsce na dane w usłudze zgodnej z S3 (zob. „Ustawianie kopii poza domem”).

Menedżer poświadczeń Windows: magazyn haseł Windows powiązany z Twoim kontem. Program zapamiętuje w nim hasła i dane dostępu (zob. „Usuwanie zapamiętanych haseł”).

Migawka: stan plików z jednej wysyłki kopii poza domem (zob. „Ustawianie kopii poza domem”).

Obraz ISO: cała zawartość płyty w jednym pliku, do nagrania później albo innym programem (zob. „Tworzenie tylko obrazu ISO”).

Ostatnia nietknięta: najnowsza wersja kopii, której wszystkie pliki zgadzają się z pieczęcią (zob. „Sprawdzanie, czy nikt nie podmienił plików w kopii”).

Pieczęć Sigelith (znacznik czasu): dowód, że wersja kopii albo archiwum w dokładnie tym kształcie istniały już w chwili znakowania. Do Sigelith trafia tylko skrót, z którego nie da się odtworzyć nazw ani treści plików (zob. „Znakowanie wersji kopii czasem Sigelith”).

Płyta archiwalna: płyta DVD, BD-R, BDXL albo M-DISC nagrana programem, która opisuje się sama i da się odczytać także bez programu (zob. „Jakie płyty i jaką nagrywarkę wybrać”).

Podpis tygodnia: podpis Sigelith pod wszystkimi znacznikami z danego tygodnia, składany po jego zamknięciu w poniedziałek o 00:00 UTC (zob. „Pieczęć albo znacznik czasu czeka”).

Próbne przywracanie: odtworzenie losowej próbki plików w folderze tymczasowym i porównanie ich z oryginałami (zob. „Próbne przywracanie”).

Publiczny dziennik Sigelith: rejestr znaczników czasu prowadzony przez Sigelith. Jego stan potwierdzają niezależni świadkowie i łańcuch Bitcoina, więc wpisu nie da się po cichu zmienić.

Ransomware: złośliwe oprogramowanie, które szyfruje pliki i żąda okupu (zob. „Kopia się zatrzymała, bo wiele plików wygląda na zaszyfrowane”).

Rejestr płyt: spis płyt archiwalnych: co jest na której płycie, gdzie leży i kiedy ją sprawdzić (zob. „Rejestr płyt: miejsce przechowywania i szukanie plików”).

Spis treści kopii: plik programu w folderze kopii z listą plików, ich sumami kontrolnymi i miejscem zapisu. Bez niego program też odczyta kopię, rozpoznając pliki po zawartości.

Suma kontrolna (SHA-256): krótki „odcisk palca” treści pliku. Najmniejsza zmiana treści daje inną sumę, więc po sumach program poznaje, czy plik jest cały.

Szablon: zapisane ustawienia kopii, uruchamiane jednym kliknięciem albo według harmonogramu (zob. „Zapisywanie ustawień jako szablonu”).

Szyfrowanie: zapis plików kopii w postaci, której bez hasła nie da się odczytać. Program używa AES-256-GCM, a klucz wyprowadza z hasła przez Argon2id. Zaszyfrowane pliki mają końcówkę .cvlt (zob. „Szyfrowanie kopii”).

Twarde dowiązanie: sposób, w jaki system plików NTFS pokazuje ten sam plik w kilku folderach bez zajmowania miejsca drugi raz. Dzięki temu wersje z datą zajmują tyle miejsca, ile się zmieniło. Systemy plików exFAT i FAT32 tego nie umieją.

UTC: czas uniwersalny. Daty w nazwach wersji kopii są datami UTC.

Wersja (z datą): folder z datą i godziną w folderze kopii: kompletny stan plików z jednego przebiegu kopii (zob. „Tworzenie kopii bez kreatora”).

Wersja niedokończona: wersja z kopii przerwanej albo zakończonej błędami. Program proponuje jej uzupełnienie (zob. „Dokańczanie przerwanej kopii”).

Wykluczenie: wzorzec plików i folderów, które kopia pomija, np. *.tmp (zob. „Pomijanie niepotrzebnych plików”).

Zapis różnicowy: sposób zapisu dużych plików, od 256 MB. Plik leży w kopii jako przepis i fragmenty, a kolejna wersja zapisuje tylko fragmenty zmienione (zob. „Tworzenie kopii bez kreatora”).

Zasady przechowywania: ustawienie, ile wersji kopii trzymać; nadmiar program usuwa po udanej kopii (zob. „Ustalanie, ile wersji trzymać”).